Allùere

From Wikitzionàriu de Acadèmia de su Sardu
Revision as of 23:52, 30 November 2023 by Benvenuto Lobina (talk | contribs) (Cuncorda sa pàgina de manera automàtica)
Custu lema bolit ancora averiguau.
Custu lema bolet ancora averiguadu.


alluere [al.lùe.re], allui [al.lù.ì] v {accendere} ⇐ allùchere, allùghere, allùiri, allumai, allumare, allùmere, alluri, allùxiri.

Informus giogràficus / Informos geogràficos

Cali variantis imperais in bidda? Scrii-si-ddu o manda-sì un' àudiu.
Cale variantes impitades in bidda? Iscrie-nos-lu o mànda-nos un' àudiu.
Map

Àudius / Àudios

Comenti ddu pronuntziais in bidda? Manda-sì un' àudiu.
Comente lu pronuntziades in bidda? Mànda-nos un' àudiu.
No nci funt àudius po custu lema.
Non bi sun àudios pro custu lema.


Informus de circa / Informos de chirca

Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu

Lemas: allúere, allúghere, allúi, allúiri, allúri, allúxiri

Scera de lema / Ischera de lema: vrb

Tradusiduras: accèndere

Sinònimus / Sinònimos: achèndhere, allugare, allumae, atzèndhere, illucherare, illugare, illuminai, incèndhere

Esemprus / Esempros:

  • acurtzat sa candela a su mortu e dhi alluxit sa faci
  • allughe sa lampadina ca semus a s'iscuru!
  • chi volet in s'aera su chisinu, sas molas allughídebbos in focu!
  • depis alluri su fogu po cori sa cosa
  • is domus artas impedint a su lugori de allúxiri a s'imperdau
  • issa fiat su masedúmini fatu a persona, su pobidhu si alluiat po dónnia cositedha
  • su fogu no alluit, no pigat pampa
  • su manzanu in zerru sa prima cosa est de allúghere su fogu
  • ti allugo sa fatza a iscavanadas, si no mi l'agabbas!

Etimologia: srd.; srd.

Lemas: allúmere

Scera de lema / Ischera de lema: vrb

Sinònimus / Sinònimos: allumae, allúere

Esemprus / Esempros:

  • impareit a allúmere su fogu

Etimologia: srd.

Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios

Forma in s' ortografia nosta /
Forma in s' ortografia nostra
Fueddu in su Puddu /
Allega in su Puddu
Scera de lema in su Puddu /
Ischera de lema su Puddu
Tradusidura in su Puddu Fueddu in su Rubattu /
Allega in su Rubattu
Bariedadi in su Rubattu Tradusiduras in su Rubattu
allùchere allùchere logudoresu accendere, allumare, ardere, avvampare, divampare, incendiare, rinfocare
allùere allúere vrb accèndere allùere logudoresu accendere, bruciare, lumeggiare
allùghere allúghere vrb accèndere allùghere logudoresu accendere, divampare, illuminare, infiammare, infocare, lumeggiare
allughire allughire logudoresu illuminare, rischiarare
allui allúi vrb accèndere allui campidanesu accendere, allumare, divampare, illuminare, infiammare, innescare, rischiarare
allùiri allúiri vrb accèndere
allumai allumai campidanesu accendere, allumare, infuocare
allumai allummai campidanesu illuminare
allumare allumare logudoresu accendere, avvampare, infiammare, infocare, infuocare, svampare, vampeggiare
allumare allummare logudoresu allumare, avvampare, divampare, incendiare, rinfocare
allùmere allúmere vrb
alluri allúri vrb accèndere
allutai alluttai campidanesu attivare, avvivare, divampare, eccitare, inanimare, infiammare, infocare, raccendere, ravvivare, rinfocare, rinfocolare, ringagliardire, rinvigorire, sovreccitare, svampare
allùxiri allúxiri vrb accèndere

Arresùmini generali / Resùmene generale

  • Campidanesu: allui, allumai, allumai, allutai
  • Logudoresu: allùchere, allùere, allùghere, allughire, allumare, allumare
  • No siguru: allùiri, allùmere, alluri, allùxiri