Ala
ala [à.la], ala [à.la] n f {ala} ⇐ aba ², àua.
Informus giogràficus / Informos geogràficos
Cali variantis imperais in bidda? Scrii-si-ddu o manda-sì un' àudiu.
Cale variantes impitades in bidda? Iscrie-nos-lu o mànda-nos un' àudiu.
Àudius / Àudios
Comenti ddu pronuntziais in bidda? Manda-sì un' àudiu.
Comente lu pronuntziades in bidda? Mànda-nos un' àudiu.
| Fueddanti / Faeddante | Logu | Macro-bariedadi / Macro-bariedade | Lemas | IPA | Àudiu |
|---|---|---|---|---|---|
| Ivo | Pronùntzia standard | Campidanesu | ala | ||
| Miriana | Pronùntzia standard | Logudoresu-Nugoresu | ala |
Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu
| Lemas: àba, àla, àua
Scera de lema / Ischera de lema: nf Tradusiduras: ala, lato Sinònimus / Sinònimos: bandha, cherru, palte Esemprus / Esempros:
Etimologia: ltn. ala |
| Lemas: arrúga 1, orrúga 2, rúa 1, rúca 4, rúga 1
Scera de lema / Ischera de lema: nf Tradusiduras: via Sinònimus / Sinònimos: bia, caminu, carreba, frungidura, pícia 1 Esemprus / Esempros:
|
| Lemas: brúgu, búrgu 1
Scera de lema / Ischera de lema: nm Tradusiduras: sobbórgo Sinònimus / Sinònimos: apendítziu, arruga 1, bichinau, carreba Etimologia: itl. borgo |
Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios
| Forma in s' ortografia nosta / Forma in s' ortografia nostra |
Fueddu in su Puddu / Allega in su Puddu |
Scera de lema in su Puddu / Ischera de lema su Puddu |
Tradusidura in su Puddu | Fueddu in su Rubattu / Allega in su Rubattu |
Bariedadi in su Rubattu | Tradusiduras in su Rubattu |
|---|---|---|---|---|---|---|
| aba | àba | nf | ala, lato | aba | ambaduas | fava, nonno |
| abai | abai | campidanesu | nonno | |||
| abbia | abbia | logudoresu | verso | |||
| ala | àla | nf | ala, lato | ala | ambaduas | ala, banda, canto, direzione, lato, parte, plaga, ramo, verso |
| ara | ara | ambaduas | ara, brezza, -olina, ramo, ramo a piu forche usato per sorreggere gli utensili del pastore, supporto di pietra levigata delle case di campagna sul quale si posavano i recipienti dell’acqua o altro durante la notte perche non si guastassero (G. Ruju) | |||
| arruca | arruca | campidanesu | eruca, ruchet ta | |||
| arruga | arrúga 1 | nf | via | arruga | ambaduas | contrada, sentiero, strada, verruca, via, vico, -icolo, viottolo |
| arrui | arrui | campidanesu | brado, bue di un anno, cadere, carpinella, cascare, crollare, giovenco, gru, incorrere, indomito, precipitare, rude | |||
| àua | àua | nf | ala, lato | àua | campidanesu | ala |
| aus | aus | campidanesu | lato | |||
| avia | avvia | campidanesu | verso | |||
| bara | bara | logudoresu | acquitrino, bacchetta, brocco, femminella, fronda, frusta, gambo, magliuolo, margotta, pertica, propaggine, ramo, rimessi ticcio, stecca, talea, verga | |||
| barruga | barruga | campidanesu | porro | |||
| bersu | bersu | logudoresu | verso | |||
| bia | bia | ambaduas | aire, cammino, rot ta, sentiero, strada, stria, tragitto, verso, via, volta | |||
| bratu | brattu | logudoresu | braccio, ramo, scorcio | |||
| bruga | bruga | logudoresu | bruco, ruca | |||
| brugu | brúgu | nm | sobbórgo | brugu | campidanesu | abitato, borgata, borgo, suburbio |
| burgu | búrgu 1 | nm | sobbórgo | burgu | ambaduas | abitato, borgata, borgo, casale, sobborgo, stagno, suburbio, tonfano |
| cada | cada | ambaduas | ciascuno, circa, ogni, verso | |||
| calu | calu | logudoresu | calo, canale d’acqua, decremento, decrescimento, sfrido, strada, via | |||
| camba | camba | ambaduas | caule, culmo, femminella, fronda, fusto, gamba, gambo, nastro, peduncolo, pertica, ramo, rimessi ticcio, stelo, striscia, strofa, talea, verso | |||
| carba | carba | logudoresu | frantume, gambo, magliuolo, pertica, ramo, talea | |||
| erruca | erruca | logudoresu | bruco, verruca | |||
| erruga | erruga | ambaduas | bruco, ruca | |||
| faa | faa | ambaduas | fava | |||
| faba | faba | ambaduas | fava | |||
| fada | fada | ambaduas | destino, fata, fato, fava, futuro, mantide, sorte | |||
| farruga | farruga | campidanesu | ruca | |||
| fava | fava | ambaduas | fava, ponfo | |||
| gru | gru | logudoresu | gru | |||
| grua | grua | ambaduas | gru | |||
| grue | grue | logudoresu | gru | |||
| grui | grui | campidanesu | gru | |||
| gurgu | gurgu | logudoresu | gola tra i monti, gorgo, tonfano, viottola, viottolo senza uscita | |||
| largu | largu | ambaduas | ampio, largo, lato | |||
| orrua | orrua | logudoresu | bruco, ruca | |||
| orruca | orruca | ambaduas | bruco, bruco della farfalla dell’arnia, ruca | |||
| orruga | orrúga 2 | nf | via | orruga | campidanesu | bruco, cavolaia, ruca, verruca |
| prica | prica | logudoresu | grinza, piega, ruga | |||
| priga | priga | logudoresu | grinza, piega, ruga | |||
| rua | rúa 1 | nf | via | rua | ambaduas | fenicottero, gru, ruga, strada, via |
| ruca | rúca 4 | nf | via | ruca | ambaduas | bacherozzo, -ozzolo, bruco, eruca, processionaria, ruca, ruchet ta, ruga |
| rucca | logudoresu | conocchia | ||||
| ruga | rúga 1 | nf | via | ruga | ambaduas | bruco, porro, processionaria, ruca, strada, via, viottolo |
| rugu | rugu | logudoresu | parte, pezzo | |||
| rui | rui | campidanesu | gru | |||
| sia | sia | ambaduas | bisogno, corame, divisa, pezzo di legno che si applica sul muso delle pecore o dei capretti per svezzarli, necessita, randello, scia, scriminatura, sequenza, tortore, via, zia | |||
| uca | ucca | logudoresu | conocchia | |||
| urgu | urgu | logudoresu | sentiero, viottola | |||
| vara | vara | ambaduas | bastone, specie di fattorino o cursore o usciere del tribunale ecclesiastico; cat. sp. vara, postiere, uomo che ordina e regola le processione; cat. sprocessione vara, ramo, usciere del tribunale ecclesiastico; cat. sp. vara, verga | |||
| via | via | ambaduas | lista, stria, striscia, venatura, via, vite |
Arresùmini generali / Resùmene generale
- Campidanesu: abai, arruca, arrui, àua, aus, avia, barruga, brugu, farruga, grui, orruga, rui
- Logudoresu: abbia, bara, bersu, bratu, bruga, calu, carba, erruca, gru, grue, gurgu, orrua, prica, priga, rugu, uca, urgu
- Ambaduas is bariedadis / Ambaduas sas bariedades: aba, ala, ara, arruga, bia, burgu, cada, camba, erruga, faa, faba, fada, fava, grua, largu, orruca, rua, ruga, sia, vara, via
- No siguru: ruca
