Amantai: Difference between revisions

From Wikitzionàriu de Acadèmia de su Sardu
m Cuncorda sa pàgina de manera automàtica
Stevinik (talk | contribs)
averiguau
Tag: Replaced
Line 6: Line 6:
|ScedaDeLema=v
|ScedaDeLema=v
|TradusiduraInItalianu=coprire
|TradusiduraInItalianu=coprire
|FueddusCampidanesusNoStandard=amanteddai,amuntai
|FueddusCampidanesusNoStandard=amuntai
|FueddusLogudoresusNoStandard=amanteddare,amontare,amuntare,amunteddare,amutare,manteddare
|FueddusLogudoresusNoStandard=amontare,amuntare,amutare
|LemaInSuPuddu=ammantedhài
|LemaAveriguau=Yes
|InformusDeCirca==== Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu ===
|LemasCopiausSceti=No
 
|Notas=Is formas cun sa -u- benint forsis po ingruxamentu cun '''amu(n)tai/-are''' (''avere gli incubi'' "che opprimono il petto", segundu Wagner).
{{{!}} class=wikitable style="width: 100%; background-color: white"
|LemaInSuPuddu=ammantài
{{!}}-
{{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantài ammantài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantàre ammantàre]
 
''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
 
''Tradusiduras'': coprire, coprirsi
 
''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/acaparronare acaparronare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/acapotare acapotare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/acarragiai acarragiai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/acugudhare acugudhare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/acuguzare acuguzare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantedhai ammantedhai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/cumpannare cumpannare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imburrussai imburrussai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imbusciae imbusciae], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/incapotai incapotai]
 
''Esemprus / Esempros'':
 
* ammanta su focu!
 
* chena conca non faet a cantare mancu unu mutu, ma chena pes non si podet ammantare su mutu etotu!(P.La Croce)
 
* custa petza coenno si ammantat cun agedu o cun binu
 
* de cantu at própiu meda at ammantau s'istrada de àcua
 
* fit frochendhe meda e in pagos minutos at ammantadu su logu
 
* is feminedhas tocat a dhas avesai de piticas a si ammantai
 
* is nuis ammantant su celu
 
* pro dh'ammantare no portant pannos
 
* pro si ammantare cheret unu pizu de fressada
 
* sa pira fit ammantada de frutu
 
* si at ammantau is genugus cun sa camisa
 
* su coru est comenti a sa dí: iscurigau e tristu candu si ammantat su soli!
 
''Etimologia'': srd.
{{!}}-  
{{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantedhài ammantedhài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantedhàre ammantedhàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/mantedhàre mantedhàre]
 
''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
 
''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantai ammantai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/fascai fascai]
{{!}}-
{{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammontàre%201 ammontàre 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammuntài ammuntài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammuntàre ammuntàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammuntàre%201 ammuntàre 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammutài%201 ammutài 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammutàre ammutàre]
 
''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
 
''Tradusiduras'': avére, coprire, destare ìncubi
 
''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantai ammantai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/covacare covacare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/cuguzare cuguzare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imbusciae imbusciae], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/neulare neulare]
 
''Esemprus / Esempros'':
 
* apo a bènnere a ti ammuntare de carignos
 
* candho che apo bidu su pitzinnu subra de campanile mi est ammuntadu su coro!
 
* custa losa ammuntat sos restos de unu frade
 
* daghi faghiat fritu si ammuntiat una manta in codhos
 
* fit totu ammuntau in su mantedhu
 
* l'ant ammuntadu, dh'ant ammutau
 
* los at ammuntados s'umbra de una nue
 
* mi ndi seu iscidau totu atzicau ca m'iant ammutau in su sonnu (S.A.Spano)
 
* s'aera si ammuntat de nues
 
* sa domita est ammuntada cun téula
 
* sa lughe no si atzendhet pro l'ammuntare!
 
* si nchi ammuntat su soi
 
* su nie ammontat sa pastura
 
* su runzone fuit ammuntadu de s'assunzighedha
 
* tia Maria si che ammontat s'isciallu e ch'essit
 
* una lughe los at ammuntados
{{!}}}
 
=== Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios ===
       
{{{!}} class="wikitable sortable" style="width: 100%"
{{!}}-
! scope="col"{{!}} Forma in s' ortografia nosta /</br>Forma in s' ortografia nostra
! scope="col"{{!}} Fueddu in su Puddu /</br>Allega in su Puddu
! scope="col"{{!}} Scera de lema in su Puddu /</br>Ischera de lema su Puddu
! scope="col"{{!}} Tradusidura in su Puddu
! scope="col"{{!}} Fueddu in su Rubattu /</br>Allega in su Rubattu
! scope="col"{{!}} Bariedadi in su Rubattu
! scope="col"{{!}} Tradusiduras in su Rubattu
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''acuai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} accuai
{{!}} campidanesu
{{!}} ascondere, celare, coprire, nascondere, -ersi, occultare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amantai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantài ammantài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} coprire, coprirsi
{{!}} ammantai
{{!}} campidanesu
{{!}} ammantare, coprire con coperta
{{!}}-
{{!}} rowspan="2" {{!}} '''amantare'''
{{!}} rowspan="2" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantàre ammantàre]
{{!}} rowspan="2" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="2" {{!}} coprire, coprirsi
{{!}} amantare
{{!}} logudoresu
{{!}} farsi l’amante
{{!}}-
{{!}} ammantare
{{!}} logudoresu
{{!}} ammantare, coprire con coperta
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amanteddai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantedhài ammantedhài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} ammanteddai
{{!}} campidanesu
{{!}} ammantellare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amanteddare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammantedhàre ammantedhàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} ammanteddare
{{!}} logudoresu
{{!}} ammantellare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amontai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} ammontai
{{!}} campidanesu
{{!}} ammontare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amontare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammontàre%201 ammontàre 1]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} avére, coprire, destare ìncubi
{{!}} ammontare
{{!}} logudoresu
{{!}} ammontare, rifare le carta da gioco
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amudare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} ammudare
{{!}} logudoresu
{{!}} ammutire, far tacere, tacitare, zittire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amuntai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammuntài ammuntài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} avére, coprire, destare ìncubi
{{!}}
{{!}}
{{!}}
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amuntare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammuntàre%201 ammuntàre 1]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} avére, coprire, destare ìncubi
{{!}} ammuntare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere gli i., coprire, ricoprire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amuntare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammuntàre ammuntàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} avére, coprire, destare ìncubi
{{!}} ammuntare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere gli i., coprire, ricoprire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amunteddare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} ammunteddare
{{!}} logudoresu
{{!}} ammantare, rivestire
{{!}}-
{{!}} rowspan="2" {{!}} '''amutai'''
{{!}} rowspan="2" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammutài%201 ammutài 1]
{{!}} rowspan="2" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="2" {{!}} avére, coprire, destare ìncubi
{{!}} ammutai
{{!}} campidanesu
{{!}} ammutire
{{!}}-
{{!}} ammuttai
{{!}} campidanesu
{{!}} avere gli i., far tacere, tacitare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amutare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ammutàre ammutàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} avére, coprire, destare ìncubi
{{!}} ammuttare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere gli i., cantare la ninnananna, improvvisare e cantare dei motto, verseggiare, versificare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''amutire'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} ammuttire
{{!}} logudoresu
{{!}} ammutire, ammutolire, azzittire, -irsi, far tacere, tacitare, zittire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''manteddare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/mantedhàre mantedhàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}}
{{!}}
{{!}}
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''muntare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} muntare
{{!}} logudoresu
{{!}} ammontare
{{!}}}
=== Arresùmini generali / Resùmene generale ===
 
* '''Campidanesu''': acuai, amantai, amanteddai, amontai, amutai
 
* '''Logudoresu''': amantare, amanteddare, amontare, amudare, amuntare, amuntare, amunteddare, amutare, amutire, muntare
 
* '''No siguru''': amuntai, manteddare
 
 
 
[[Category:Lemas cun prus de 10 formas]]
}}
}}
[[Category:DFC]]
[[Category:DFC]]

Revision as of 14:19, 3 December 2023

amantai [a.man.tà.i], amantare [a.man.tà.re] v {coprire} ⇐ amontare, amuntai, amuntare, amutare.

Informus giogràficus / Informos geogràficos

Cali variantis imperais in bidda? Scrii-si-ddu o manda-sì un' àudiu.
Cale variantes impitades in bidda? Iscrie-nos-lu o mànda-nos un' àudiu.
Map

Àudius / Àudios

Comenti ddu pronuntziais in bidda? Manda-sì un' àudiu.
Comente lu pronuntziades in bidda? Mànda-nos un' àudiu.
No nci funt àudius po custu lema.
Non bi sun àudios pro custu lema.

Notas

Is formas cun sa -u- benint forsis po ingruxamentu cun amu(n)tai/-are (avere gli incubi "che opprimono il petto", segundu Wagner).