Alluinai: Difference between revisions

From Wikitzionàriu de Acadèmia de su Sardu
m Cuncorda sa pàgina de manera automàtica
Stevinik (talk | contribs)
averiguau
Tag: Replaced
Line 1: Line 1:
{{LemaStandard
{{LemaStandard
|LemaStandardCampidanesu=alluinai
|LemaStandardCampidanesu=alluinai
|PronunciaCampidanesa=al.lui.nà.i
|PronunciaCampidanesa=al.lu(.)i.nà.i
|LemaStandardLogudoresu=alluinare
|LemaStandardLogudoresu=illuinare
|PronunciaLogudoresa=al.lui.nà.re
|PronunciaLogudoresa=il.lu(.)i.nà.re
|ScedaDeLema=v
|ScedaDeLema=v
|TradusiduraInItalianu=abbagliare
|TradusiduraInItalianu=abbagliare
|FueddusCampidanesusNoStandard=illuinai,irluinai,luinai
|FueddusCampidanesusNoStandard=illuinai,irluinai,luinai
|FueddusLogudoresusNoStandard=allutzare,illugherrare,illughinare,illuinare,illuniare
|FueddusLogudoresusNoStandard=alluinare,illughinare,illuniare
|LemaInSuPuddu=illuinàri
|LemaAveriguau=Yes
|InformusDeCirca==== Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu ===
|LemasCopiausSceti=No
 
|Notas=Mancai nci siant in ambaduas macrobariedadis siat is formas cun prefissu ''a-'' siat cun cussu ''in-'', su primu est prus spainau in {{cam}}, su segundu prus in {{log}}.
{{{!}} class=wikitable style="width: 100%; background-color: white"
|LemaInSuPuddu=alluinài
{{!}}-
{{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alluinài alluinài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alluinàre%201 alluinàre 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/luinài luinài]
 
''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
 
''Tradusiduras'': abbacinare, abbagliare
 
''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/allampiai%201 allampiai 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/allanternai allanternai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illugerrai illugerrai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illughinare illughinare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imbovai imbovai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/impannare impannare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/incantai incantai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/slugerrai slugerrai]
 
''Esemprus / Esempros'':
 
* aici bianca e luxenti alluinas sa vista
 
* alluinas is bixinas, it'at a èssi de mei!
 
* is ogus suus fuant luinaus
 
* no podis fissai su soli ca ti alluinat
 
* si lassant luinai de is apinionis, de is praxeris e de atras passionis.
 
* su bastimentu inglesu portat velas coranta… mi alluinas de atesu, ita at a èssi de acanta!
 
* una die a santu Pàulu, sendhe andhendhe a Damascu, l'at alluinadu una lughe
{{!}}-  
{{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illughentàre illughentàre]
 
''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
 
''Tradusiduras'': risplèndere
 
''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/brigliai brigliai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illampizare illampizare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illugerrai illugerrai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/lúchere lúchere]
 
''Esemprus / Esempros'':
 
* deo in saltu e binzas so sempre afatzendhada, goi o gai, e tribagliendhe etotu m'illughento (Piras)
{{!}}-  
{{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illughinàre illughinàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuinài illuinài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuinàre illuinàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuinàri illuinàri], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuniàre illuniàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/irluinài irluinài]
 
''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
 
''Tradusiduras'': abbacinare, abbagliare
 
''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/allampiai%201 allampiai 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alluinai alluinai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illugerrai illugerrai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illughentare illughentare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/improsae improsae], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/incegai incegai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ingadhinae ingadhinae], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ingannai ingannai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/scimingiai scimingiai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/slugerrai slugerrai]
 
''Esemprus / Esempros'':
 
* a su cadhu inghirianne sa mola dhi poniant una paja de atzales de pedhe po non s'illuinare
 
* dhus iat illuinaus cun is maias suas
 
* fipo totu sa die illughinau: nen crapas nen crapitos distinghio (T.Ziranu)
 
* illuinant che sole sas richesas
 
* macari sa zente t'illúinet nendhe, l'isco deo comente est sa chistione
 
* medas si lassant illuinai de giogus e cassai de meris abbramius (G.Moi)
 
* mi at illuinadu sa cara de risitos (L.Brozzu)
 
* sa pitzinna fughendhe trambucat e rughet, coment'e illughinada
 
* sigomenti no bidia prus, poita cuss'astru sighiat a m'illuinai, is cumpàngius m'iant pigau a sa manu (Atus)
 
* su bufóngiu fut cumenciandho a dhos illuinare
 
* su sole fit gai luchente chi illughinabat
 
* su soli cumenciaiat a irluinai e de sa fentana intraiant is istriuledhus de is curculeus
 
''Etimologia'': ltn. in *lucinare
{{!}}}
 
=== Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios ===
       
{{{!}} class="wikitable sortable" style="width: 100%"
{{!}}-
! scope="col"{{!}} Forma in s' ortografia nosta /</br>Forma in s' ortografia nostra
! scope="col"{{!}} Fueddu in su Puddu /</br>Allega in su Puddu
! scope="col"{{!}} Scera de lema in su Puddu /</br>Ischera de lema su Puddu
! scope="col"{{!}} Tradusidura in su Puddu
! scope="col"{{!}} Fueddu in su Rubattu /</br>Allega in su Rubattu
! scope="col"{{!}} Bariedadi in su Rubattu
! scope="col"{{!}} Tradusiduras in su Rubattu
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''allainare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} allainare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere la diarrea
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''alloinare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} alloinare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere la diarrea
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''allucidai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} allucidai
{{!}} campidanesu
{{!}} lucidare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''allughinzare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} allughinzare
{{!}} logudoresu
{{!}} accendere, annerire, annerire (come fa il lucignolo), frugnolare, sporcare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''alluinai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alluinài alluinài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}} alluinai
{{!}} campidanesu
{{!}} abbacinare, abbagliare, abbarbagliare, allucinare, annebbiare, offuscare, stordire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''alluinare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alluinàre%201 alluinàre 1]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}} alluinare
{{!}} logudoresu
{{!}} abbacinare, abbagliare, allucinare, avere la diarrea, invasare, stordire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''alluscare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} alluscare
{{!}} logudoresu
{{!}} accecare, aizzare, allucinare, assillare, avvampare, barbagliare, basire, bramare, concupire, desiderare, infatuare, infervorare, infrenesire, inuzzolire, masturbare, -arsi, orbare, riscaldare, sbasire, sgargiare, smaniare, sobillare, sollucherare, spasimare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''allutzare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} allutzare
{{!}} logudoresu
{{!}} abbarbagliare, accomodare la vista per renderla piu acuta, aguzzare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''allutzinare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} allutzinare
{{!}} logudoresu
{{!}} allucinare, ammansire, preparare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''alluxinai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} alluxinai
{{!}} campidanesu
{{!}} lucidare, risplendere
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illabinare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} illabinare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere la diarrea
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illainare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} illainare
{{!}} logudoresu
{{!}} avere la diarrea
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illuchidare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} illuchidare
{{!}} logudoresu
{{!}} delucidare, lucidare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illucitare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} illucitare
{{!}} logudoresu
{{!}} lucidare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illughentare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illughentàre illughentàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} risplèndere
{{!}} illughentare
{{!}} logudoresu
{{!}} brillantare, brillare, folgorare, lucidare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illugherrare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} illugherrare
{{!}} logudoresu
{{!}} abbagliare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illughidare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} rowspan="1" {{!}}
{{!}} illughidare
{{!}} logudoresu
{{!}} delucidare, lucidare, schiarire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illughinare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illughinàre illughinàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}} illughinare
{{!}} logudoresu
{{!}} abbacinare, abbagliare, allucinare, barbagliare, frugnolare, riverberare, stralunare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illuinai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuinài illuinài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}} illuinai
{{!}} campidanesu
{{!}} abbagliare, appannare
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illuinare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuinàre illuinàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}} illuinare
{{!}} logudoresu
{{!}} abbagliare, abbarbagliare, allucinare, appannare, stordire
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illuinari'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuinàri illuinàri]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}}
{{!}}
{{!}}
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''illuniare'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/illuniàre illuniàre]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}}
{{!}}
{{!}}
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''irluinai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/irluinài irluinài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}}
{{!}}
{{!}}
{{!}}-
{{!}} rowspan="1" {{!}} '''luinai'''
{{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/luinài luinài]
{{!}} rowspan="1" {{!}} vrb
{{!}} rowspan="1" {{!}} abbacinare, abbagliare
{{!}} luinai
{{!}} campidanesu
{{!}} abbagliare, appannare
{{!}}}
=== Arresùmini generali / Resùmene generale ===
 
* '''Campidanesu''': allucidai, alluinai, alluxinai, illuinai, luinai
 
* '''Logudoresu''': allainare, alloinare, allughinzare, alluinare, alluscare, allutzare, allutzinare, illabinare, illainare, illuchidare, illucitare, illughentare, illugherrare, illughidare, illughinare, illuinare
 
* '''No siguru''': illuinari, illuniare, irluinai
 
 
 
[[Category:Lemas cun prus de 10 formas]]
}}
}}
[[Category:DFC]]
[[Category:DFC]]

Revision as of 12:37, 3 December 2023

alluinai [al.lu(.)i.nà.i], illuinare [il.lu(.)i.nà.re] v {abbagliare} ⇐ alluinare, illughinare, illuinai, illuniare, irluinai, luinai.

Informus giogràficus / Informos geogràficos

Cali variantis imperais in bidda? Scrii-si-ddu o manda-sì un' àudiu.
Cale variantes impitades in bidda? Iscrie-nos-lu o mànda-nos un' àudiu.
Map

Àudius / Àudios

Comenti ddu pronuntziais in bidda? Manda-sì un' àudiu.
Comente lu pronuntziades in bidda? Mànda-nos un' àudiu.
No nci funt àudius po custu lema.
Non bi sun àudios pro custu lema.

Notas

Mancai nci siant in ambaduas macrobariedadis siat is formas cun prefissu a- siat cun cussu in-, su primu est prus spainau in CAM, su segundu prus in LOG.