|
|
| Line 1: |
Line 1: |
| {{LemaStandard | | {{LemaStandard |
| |LemaStandardCampidanesu=arrumbàre | | |LemaStandardCampidanesu=arrumbai |
| |LemasCopiausSceti=Yes | | |PronunciaCampidanesa=ar.rum.bà.i |
| | |LemaStandardLogudoresu=arrumbare |
| | |PronunciaLogudoresa=ar.rum.bà.re |
| | |ScedaDeLema=v |
| | |TradusiduraInItalianu=appoggiare |
| | |FueddusCampidanesusNoStandard=arrumai |
| | |FueddusLogudoresusNoStandard=arrambare |
| | |LemaAveriguau=Yes |
| | |LemasCopiausSceti=No |
| }} | | }} |
| == Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu ==
| |
|
| |
| {| class=wikitable style="width: 100%; background-color: white"
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/afrimài afrimài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/afrimmàre afrimmàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/firmài firmài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/firmài%201 firmài 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/firmàre firmàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/flimmàre flimmàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/frimài frimài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/frimmàre frimmàre]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/abarrai abarrai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/addurare addurare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrèghere arrèghere], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremai%201 arremai 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arressare arressare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/aturai aturai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imbarare imbarare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/prèndhere prèndhere], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rèzere rèzere]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * candho imbucat a faedhare no si frimmat prus!
| |
|
| |
| * frimma sa lítera e mandhachela!
| |
|
| |
| * frimma cue, arguai chi ti moas unu passu!
| |
|
| |
| * dh'apu firmau in s'arruga po dhu chistionai
| |
|
| |
| * totus si firmant a fuedhai
| |
|
| |
| * frimma ca mànigas cun nois, no ti che andhes como!
| |
|
| |
| * cussu est ómine chi no firmat in peràula
| |
|
| |
| * ponidhus in logu chi no dhui tirit bentu e afrimadhus a cannabitu!
| |
|
| |
| * s'autobbus andhat a su frimma frimma pro pigare e falare sa zente
| |
|
| |
| * frimmabbila cun carchi vite cussa tauledha a sa zannita!
| |
|
| |
| * no ti dhus potzu firmai cussus paperis!
| |
|
| |
| * in campu fit a frimmare tota die solu
| |
|
| |
| * frimma inoghe cantu isto a torrare!
| |
|
| |
| * fit a cadhu fuindhe chentza lu pòdere frimmare!
| |
|
| |
| * de partidu ndhe càmbias unu oe unu cras, e no ndhe afrimmas unu!
| |
|
| |
| * si no firmas sa paràula no balet chi promitas!
| |
|
| |
| * si ti frimmas a chenare che tenimus cosa chi ti piaghet
| |
|
| |
| * firma sa gianna!
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrambàre arrambàre], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrumài%201 arrumài 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrumbài arrumbài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrumbàre arrumbàre]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': appoggiare
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/abarrai abarrai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/abertai abertai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/acotzai acotzai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremai%201 arremai 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imbarare imbarare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/incarrutzai incarrutzai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/restai restai]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * de issos ndh’at rutu medas a tretu de no ndhe arrumbare unu vivu
| |
|
| |
| * su campanile est arrumbadu a sa chéjia
| |
|
| |
| * est arrumbada piena de piúere sa càscia antiga
| |
|
| |
| * est arrambatu a su trutzu
| |
|
| |
| * it'est unu it'est unu chi zuchet dóichi cambas chi donzunu si bi arrambat?
| |
|
| |
| * est arrumbadu a su muru in su cuzone
| |
|
| |
| * est sétziu in terra arrumbau cun s'ischina a su muru
| |
|
| |
| * in custa ponidura depes arrumbare finas a arbèschere
| |
|
| |
| * una intrat e s'àtera arrumbat foras a orbetare
| |
|
| |
| * andho arrambadu a sos muros
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrebài arrebài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rebài rebài]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremai%201 arremai 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/drommire drommire], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ingalenare ingalenare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/pasiai pasiai]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * si no dh'istrobbànt is piciochedhus, prus chi no iscidu fiat arrebau
| |
|
| |
| * arrebai is istrexus in terra!
| |
|
| |
| * a meigama in iscola si arrebat mellus chi no in domu
| |
|
| |
| * custas funt umbras aundi su poeta si arrebat po pasiai s'ànima istraca
| |
|
| |
| * s'ànima si arrebat in is alas de su bisu
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremài%201 arremài 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremàre%201 arremàre 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrimài arrimài], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrimàre arrimàre]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': vrb
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': depórre, depositare, disméttere, adagiare, poggiare
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/afrimai afrimai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrambare arrambare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arressare arressare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/corcare corcare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/imbarare imbarare], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/incarrutzai incarrutzai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/pasiai pasiai], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/pònnere pònnere]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * no poto agatare sos ochiales: ello inue los apo arrimados?
| |
|
| |
| * in crésia si ponit sempri arrimau a su lacu de s'àcua santa
| |
|
| |
| * si nch'est arrimau a su muru
| |
|
| |
| * a betzu unu si che arrimat deunudotu
| |
|
| |
| * a mesudie arrimamus pro manigare
| |
|
| |
| * su dinai de su trabballu tú no dh'arrimas tui?
| |
|
| |
| * su mucadori dh'apu arrimau in sa cadira
| |
|
| |
| * sa pedra trodhulana si arremat e ponet lana (G.Cossu)
| |
|
| |
| * fut cantzau e si est arremau in su crocadorxu
| |
|
| |
| * una die l'at arrimada e li at nau: Ello, comà, s'óciu bos ndhe apo tirau chi colaes frita che nive?
| |
|
| |
| * arrima su chi ses faghindhe ca azuas a mie!
| |
|
| |
| * ndi arribbant assuentaus duus gopais e si arrimant unu pagu
| |
|
| |
| * mi arrimu a su truncu de unu bellu imbragu (E.Pintor Sirigu)
| |
|
| |
| ''Etimologia'': ctl., spn.
| |
| |}
| |
|
| |
| == Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios ==
| |
|
| |
| {| class="wikitable sortable" style="width: 100%"
| |
| |-
| |
| ! scope="col"| Forma in s' ortografia nosta /</br>Forma in s' ortografia nostra
| |
| ! scope="col"| Fueddu in su Puddu /</br>Allega in su Puddu
| |
| ! scope="col"| Scera de lema in su Puddu /</br>Ischera de lema su Puddu
| |
| ! scope="col"| Tradusidura in su Puddu
| |
| ! scope="col"| Fueddu in su Rubattu /</br>Allega in su Rubattu
| |
| ! scope="col"| Bariedadi in su Rubattu
| |
| ! scope="col"| Tradusiduras in su Rubattu
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''afirmai'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | affirmai
| |
| | campidanesu
| |
| | affermare, asserire, asseverare, conclamare, enunciare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''afirmare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | affirmare
| |
| | logudoresu
| |
| | affermare, asserire, asseverare, conclamare, enunciare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''afrimai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/afrimài afrimài]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | affrimmai
| |
| | campidanesu
| |
| | permanere, trattenere, -ersi
| |
| |-
| |
| | rowspan="2" | '''afrimare'''
| |
| | rowspan="2" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/afrimmàre afrimmàre]
| |
| | rowspan="2" | vrb
| |
| | rowspan="2" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | affrimmare
| |
| | logudoresu
| |
| | affermare
| |
| |-
| |
| | affrimare
| |
| | logudoresu
| |
| | fermare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''aremare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | aremare
| |
| | logudoresu
| |
| | fermare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrabbare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arrabbare
| |
| | logudoresu
| |
| | conficcare, fermare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrambare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrambàre arrambàre]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | appoggiare
| |
| | arrambare
| |
| | logudoresu
| |
| | adagiare, appoggiare, poggiare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arreare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arreare
| |
| | logudoresu
| |
| | aspettare, attendere, fermare, permanere, restare, rimanere
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrebai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrebài arrebài]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arrebai
| |
| | campidanesu
| |
| | appoggiare, riposare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arremai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremài%201 arremài 1]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | depórre, depositare, disméttere, adagiare, poggiare
| |
| | arremai
| |
| | campidanesu
| |
| | adagiare, poggiare, remare, remigare, vogare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arremare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arremàre%201 arremàre 1]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | depórre, depositare, disméttere, adagiare, poggiare
| |
| | arremare
| |
| | logudoresu
| |
| | intasare, stagnare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrematare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arremattare
| |
| | logudoresu
| |
| | accasciarsi, esaurire, terminare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrepiare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arrepiare
| |
| | logudoresu
| |
| | riposare, sostare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arressare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arressare
| |
| | logudoresu
| |
| | arrestare, fermare, ritenere, sostare, stazionare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrestare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arrestare
| |
| | logudoresu
| |
| | ammanettare, arrestare, carcerare, detenere
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arreulare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arreulare
| |
| | logudoresu
| |
| | fermare, frenare, posare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrimai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrimài arrimài]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | depórre, depositare, disméttere, adagiare, poggiare
| |
| | arrimai
| |
| | campidanesu
| |
| | accantonare, accostare, adagiare, addossare, ammennicolare, appoggiare, deporre, fiancheggiare, poggiare, posare, relegare, rilassare, -arsi, scansare, smettere, soffolcere
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrimare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrimàre arrimàre]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | depórre, depositare, disméttere, adagiare, poggiare
| |
| | arrimare
| |
| | logudoresu
| |
| | accostare, adagiare, ammennicolare, appoggiare, cessare, desistere, disattivare, fermare, finire, lasciare, poggiare, posare, rilassare, -arsi, soffolcere, sostare, terminare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrocare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arroccare
| |
| | logudoresu
| |
| | arrestare, arroccare, bloccare, braccare, imprecare, inceppare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrugare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arrugare
| |
| | logudoresu
| |
| | fermare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrumai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrumài%201 arrumài 1]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | appoggiare
| |
| | arrumai
| |
| | campidanesu
| |
| | appoggiare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrumbai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrumbài arrumbài]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | appoggiare
| |
| | arrumbai
| |
| | campidanesu
| |
| | addossare, appoggiare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrumbare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrumbàre arrumbàre]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | appoggiare
| |
| | arrumbare
| |
| | logudoresu
| |
| | accostare, adagiare, addossare, affiancare, ammennicolare, appoggiare, fiancheggiare, poggiare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''atregare'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | attregare
| |
| | logudoresu
| |
| | appiattare, -arsi, camminare fermandosi di tratto di tratto, fermare, indugiare, nascondere, -ersi, addurre le proprie ragione; altercare, sostare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''firmai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/firmài%201 firmài 1]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | firmai
| |
| | campidanesu
| |
| | arrestare, fermare, firmare, vidimare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''firmai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/firmài firmài]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | firmai
| |
| | campidanesu
| |
| | arrestare, fermare, firmare, vidimare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''firmare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/firmàre firmàre]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | firmare
| |
| | logudoresu
| |
| | arrestare, fermare, firmare, permanere, rimanere, sostare, stagnare, stazionare, vidimare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''flimare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/flimmàre flimmàre]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| | rowspan="2" | '''frimai'''
| |
| | rowspan="2" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/frimài frimài]
| |
| | rowspan="2" | vrb
| |
| | rowspan="2" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | frimai
| |
| | campidanesu
| |
| | fermare
| |
| |-
| |
| | frimmai
| |
| | campidanesu
| |
| | fermare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''frimare'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/frimmàre frimmàre]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" | fissare, restare, fermare, sostare, stabilizzare, bloccare, firmare
| |
| | frimmare
| |
| | logudoresu
| |
| | arrestare, fermare, firmare, restare, sostare, stazionare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''megai'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | megai
| |
| | campidanesu
| |
| | fare, stare, terminare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''rebai'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rebài rebài]
| |
| | rowspan="1" | vrb
| |
| | rowspan="1" |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''remai'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | remai
| |
| | campidanesu
| |
| | stare in equilibrio, remare, remigare, vogare
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''restai'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | restai
| |
| | campidanesu
| |
| | restare, rimanere
| |
| |}
| |
|
| |
|
| |
| == Arresùmini generali / Resùmene generale ==
| |
|
| |
| * '''Campidanesu''': afirmai, afrimai, arrebai, arremai, arrimai, arrumai, arrumbai, firmai, firmai, frimai, megai, remai, restai
| |
|
| |
| * '''Logudoresu''': afirmare, afrimare, aremare, arrabbare, arrambare, arreare, arremare, arrematare, arrepiare, arressare, arrestare, arreulare, arrimare, arrocare, arrugare, arrumbare, atregare, firmare, frimare
| |
|
| |
| * '''No siguru''': flimare, rebai
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| [[Category:Lemas copiaus sceti cun prus de 10 formas]] [[Category:Lemas cun prus de 10 formas]]
| |