|
|
| Line 1: |
Line 1: |
| {{LemaStandard | | {{LemaStandard |
| |LemaStandardCampidanesu=àlidu | | |LemaStandardCampidanesu=àlidu |
| |ScedaDeLema=m,n | | |PronunciaCampidanesa=à.li.du |
| |LemasCopiausSceti=Yes | | |LemaStandardLogudoresu=àlidu |
| | |PronunciaLogudoresa=à.li.du |
| | |ScedaDeLema=m, n |
| | |TradusiduraInItalianu=respiro; alito |
| | |FueddusCampidanesusNoStandard=àbidu, àbiu, àliru |
| | |FueddusLogudoresusNoStandard=àlinu, ànida (f), ànidu |
| | |LemaAveriguau=Yes |
| | |LemasCopiausSceti=No |
| |LemaInSuPuddu=àlidu | | |LemaInSuPuddu=àlidu |
| |InformusDeCirca==== Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu ===
| |
|
| |
| {{{!}} class=wikitable style="width: 100%; background-color: white"
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àbidu àbidu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àidu%202 àidu 2], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àlidu àlidu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àliru àliru]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nm
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': respiro
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alentu alentu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alenu alenu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alidore alidore], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/calore calore], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/fiadu%201 fiadu 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àlinu%201 àlinu 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ànidu ànidu]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * candu su forru est brandu si alluit flaca in sa buca po fai cresci s'àlidu aintru
| |
|
| |
| * est assupandho ca est àlidi curtzu
| |
|
| |
| * est unu bentu budhidu, unu pudidore, chi segat s'àlidu
| |
|
| |
| * lassamí torrai àbidu, assumancus!
| |
|
| |
| * ojamomia, s'àbidu mi est manchendi, innòi nci at àcua meda!
| |
|
| |
| * sa pessone sola istat male: un'àteru àlidu bi cheret, fintzas pro un'apretu!
| |
|
| |
| ''Etimologia'': ltn. halitus
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àlinu%201 àlinu 1]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nm
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alentu alentu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alenu alenu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àbidu àbidu]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * no daiat imprastu a sos àlinos tépios de su ventedhu
| |
|
| |
| * no moet un'àlinu de bentu
| |
|
| |
| * sias chin fizos, nepodes e netas finas a candho arrimas de torrare àlinu
| |
|
| |
| * sos rajos de su sole budhindhe secant s'àlinu
| |
|
| |
| * ti so connoschendhe a s'àlinu
| |
|
| |
| ''Etimologia'': srd.
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ànidu ànidu]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nm
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alenu alenu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àbidu àbidu]
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/fiàdu%201 fiàdu 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/fiàtu fiàtu]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nm
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alentu alentu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/alenu alenu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àbidu àbidu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àlinu%201 àlinu 1]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * fiadu malu, àlidu malu de chie no tizirit bene
| |
|
| |
| * no zuto fiadu
| |
|
| |
| * si che fit morindhe, fit isalinandhe s'úrtimu fiadu.
| |
| {{!}}}
| |
|
| |
| === Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios ===
| |
|
| |
| {{{!}} class="wikitable sortable" style="width: 100%"
| |
| {{!}}-
| |
| ! scope="col"{{!}} Forma in s' ortografia nosta /</br>Forma in s' ortografia nostra
| |
| ! scope="col"{{!}} Fueddu in su Puddu /</br>Allega in su Puddu
| |
| ! scope="col"{{!}} Scera de lema in su Puddu /</br>Ischera de lema su Puddu
| |
| ! scope="col"{{!}} Tradusidura in su Puddu
| |
| ! scope="col"{{!}} Fueddu in su Rubattu /</br>Allega in su Rubattu
| |
| ! scope="col"{{!}} Bariedadi in su Rubattu
| |
| ! scope="col"{{!}} Tradusiduras in su Rubattu
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''abieddu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} abieddu
| |
| {{!}} campidanesu
| |
| {{!}} ontano
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''abitu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} abitu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} abitazione, abito, abituro, dimora, domicilio, residenza
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''alenu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} alenu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} afflato, alito, fiatata, fiato, lena, respiro, soffio, sospiro
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''alnu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} alnu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} alno, ontano
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''annidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} annidu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} abitudine, vezzo
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''aulidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} aulidu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} affamato, avido, bramoso, desiderato, invogliato
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''badu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} badu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} greto, guado, varco
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''bàfidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} bàffidu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} afrore, esalazione, fiato, miasma, odore, puzzo, tanfata
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''càbida'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} càbida
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} capacita, capienza, capo
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''fiadu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/fiàdu%201 fiàdu 1]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} fiadu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} alito, animale, bestia, bestiame, capo, fiato, respiro
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''fianzu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} fianzu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} protezione
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''fiatu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/fiàtu fiàtu]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}}
| |
| {{!}}
| |
| {{!}}
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''ficada'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} ficcada
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} varco
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''meddu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} meddu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} abitudine, assuefazione
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''suidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} suidu
| |
| {{!}} campidanesu
| |
| {{!}} alito, fiato
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''sùbidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} sùbidu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} fiato, ombroso, scontroso, soffio, subito, suscettibile
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''sùiru'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} sùiru
| |
| {{!}} campidanesu
| |
| {{!}} alito, fiato
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''sùlidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} sùlidu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} alito, buffata, fiato, respiro, soffio
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àbidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àbidu àbidu]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} respiro
| |
| {{!}} àbidu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} abito, abitudine, avido
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àbiu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} àbiu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} alno, gli uccello rapaci in generale, ontano
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àghidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} àghidu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} adito, breccia, callaia, entrata, ingresso, passaggio, passo, varco
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àgitu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} àgitu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} adito, callaia
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àidu%202 àidu 2]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} respiro
| |
| {{!}} àidu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} accesso, acuto, adito, ardente, avido, breccia, callaia, entrata, ingresso, passaggio, passo, protezione, valico, varco, varco, passaggio di campagna; lat. ADITUS, vivo, ardente, acuto; it. acido - DES I, 64
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àitu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} àitu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} breccia, passaggio, passo, varco, passaggio di campagna; lat. ADITUS
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àlidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àlidu àlidu]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} respiro
| |
| {{!}} àlidu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} afflato, alito, fiatata, fiato, lena, respiro, sospiro
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àlimu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} àlimu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} alimo, obione, porcellana di mare (marina)
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àlinu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àlinu%201 àlinu 1]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} àlinu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} alito, alno, obione, ontano
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''àliru'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àliru àliru]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} respiro
| |
| {{!}}
| |
| {{!}}
| |
| {{!}}
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''ànida'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} ànida
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} asma, respiro
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''ànidu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/ànidu ànidu]
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} nm
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} ànidu
| |
| {{!}} logudoresu
| |
| {{!}} alito, respiro
| |
| {{!}}-
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}} '''èlimu'''
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} rowspan="1" {{!}}
| |
| {{!}} élimu
| |
| {{!}} ambaduas
| |
| {{!}} alimo, obione, porcellana di mare (marina), rancore
| |
| {{!}}}
| |
| === Arresùmini generali / Resùmene generale ===
| |
|
| |
| * '''Campidanesu''': abieddu, suidu, sùiru
| |
|
| |
| * '''Logudoresu''': àghidu, àgitu, àitu, alenu, alnu, ànida, ànidu, annidu, aulidu, càbida, fiadu, fianzu, ficada, meddu, sùbidu
| |
|
| |
| * '''Ambaduas is bariedadis / Ambaduas sas bariedades''': àbidu, abitu, àbiu, àidu, àlidu, àlimu, àlinu, badu, bàfidu, èlimu, sùlidu
| |
|
| |
| * '''No siguru''': àliru, fiatu
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| [[Category:Lemas cun prus de 10 formas]]
| |
| }} | | }} |
| [[Category:DFC]] | | [[Category:DFC]] |
