|
|
| (3 intermediate revisions by 2 users not shown) |
| Line 8: |
Line 8: |
| |FueddusCampidanesusNoStandard=aba ²,àua | | |FueddusCampidanesusNoStandard=aba ²,àua |
| |LemaAveriguau=Yes | | |LemaAveriguau=Yes |
| |LemasCopiausSceti=No | | |LemaInSuPuddu=àla |
| }} | | }} |
|
| |
| == Informus de su Puddu / Informus dae su Puddu ==
| |
|
| |
| {| class=wikitable style="width: 100%; background-color: white"
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àba àba], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àla àla], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àua àua]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nf
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': ala, lato
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/bandha bandha], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/cherru cherru], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/palte palte]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * solu calecunu faghet s'ala a Cristos
| |
|
| |
| * si che agateit a cudh'ala de riu
| |
|
| |
| * no potasta mancu abas de camisa candu as satiau su liminaxu de domu mia!
| |
|
| |
| * dèu bivu a aba de sartu e is pudhas mias no istrobbant a nemus
| |
|
| |
| * subra sas alas de su pensamentu isparit cun sas nues che majia (A.Dettori)
| |
|
| |
| * ant brigadu e sunt abbarrados un'ala de tempus chentza si faedhare
| |
|
| |
| * su prus forte fachiat s'ala a su metantzu
| |
|
| |
| * mi fiat improdhendi una surra de atzarodhus po si ndi scutullai is abas!
| |
|
| |
| * a cal'ala nos amus a dare, a chie amus a cuntentare?!
| |
|
| |
| * gi at coitau pinnichendi is alas…: a coranta annus s'est morta!
| |
|
| |
| * su mortu dh'iant postu in duas alas de mata po ndi dhu calai a bidha
| |
|
| |
| * puzone mannu zughet alas mannas, puzone minore alas minores
| |
|
| |
| * dae li facher s'ala tue, fizu tuo est in cherta de mi sèdere a cabadhu!
| |
|
| |
| * andhei a teracu ma mi fatei un'ala de bestiàmene e mi ponzei a sa sola
| |
|
| |
| * gei ti nau chi alas alas su tzerpi cun trassas malas est girendi e ti burlitat!
| |
|
| |
| * sanu e sentza neu, s'ala ti betet Deu!
| |
|
| |
| * si tue no mi aias betadu s'ala, comente aia fatu a parare inoghe?
| |
|
| |
| * dàedi a un'ala candho colat animales!
| |
|
| |
| * is brebeis impunnadhas a in ca creis e sighidhas alas alas
| |
|
| |
| * dàdebbos, catedhutzos, a un'ala, ca est intrendhe su leone mannu! (Còntene)
| |
|
| |
| * ah, bois sezis: comente mai in custas alas, ite bonu bisonzu?
| |
|
| |
| * candu s'ingenugais, isterri a Pitanu un'ala de fardeta!
| |
|
| |
| ''Etimologia'': ltn. ala
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrúga%201 arrúga 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/orrúga%202 orrúga 2], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rúa%201 rúa 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rúca%204 rúca 4], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rúga%201 rúga 1]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nf
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': via
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/bia bia], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/caminu caminu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/carreba carreba], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/frungidura frungidura], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/pícia%201 pícia 1]
| |
|
| |
| ''Esemprus / Esempros'':
| |
|
| |
| * is piciochedhus fiant gioghendi in s’arruga
| |
|
| |
| * est firma in s'ingruxada de is arrugas ca no iscít cali est s'arruga po torrai a domu
| |
|
| |
| * mi ammento sa zente a linna a codhu, sas féminas filendhe peri sas orrugas (F.Noli)
| |
|
| |
| * sas ruas li sinzabant sa cara allinnada.
| |
|
| |
| * ant mundau pratzas e arrugas e apicau banderedhas po sa festa
| |
|
| |
| * is mascaredhas andhant peri is orrugas a chie a sa séria, a chie brulletandho e faendho erríere.
| |
|
| |
| * sa bidha fiat prus abbàsciu de inue oe passat s'orruga manna
| |
|
| |
| * est aturau totu sa noti girendi is rugas
| |
| |-
| |
| | ''Lemas'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/brúgu brúgu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/búrgu%201 búrgu 1]
| |
|
| |
| ''Scera de lema / Ischera de lema'': nm
| |
|
| |
| ''Tradusiduras'': sobbórgo
| |
|
| |
| ''Sinònimus / Sinònimos'': [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/apendítziu apendítziu], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arruga%201 arruga 1], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/bichinau bichinau], [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/carreba carreba]
| |
|
| |
| ''Etimologia'': itl. borgo
| |
| |}
| |
|
| |
| == Acrobamentu de is fueddàrius / Acrobamentu de sos faeddàrios ==
| |
|
| |
| {| class="wikitable sortable" style="width: 100%"
| |
| |-
| |
| ! scope="col"| Forma in s' ortografia nosta /</br>Forma in s' ortografia nostra
| |
| ! scope="col"| Fueddu in su Puddu /</br>Allega in su Puddu
| |
| ! scope="col"| Scera de lema in su Puddu /</br>Ischera de lema su Puddu
| |
| ! scope="col"| Tradusidura in su Puddu
| |
| ! scope="col"| Fueddu in su Rubattu /</br>Allega in su Rubattu
| |
| ! scope="col"| Bariedadi in su Rubattu
| |
| ! scope="col"| Tradusiduras in su Rubattu
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''aba'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àba àba]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | ala, lato
| |
| | aba
| |
| | ambaduas
| |
| | fava, nonno
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''abai'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | abai
| |
| | campidanesu
| |
| | nonno
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''abbia'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | abbia
| |
| | logudoresu
| |
| | verso
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''ala'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àla àla]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | ala, lato
| |
| | ala
| |
| | ambaduas
| |
| | ala, banda, canto, direzione, lato, parte, plaga, ramo, verso
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''ara'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | ara
| |
| | ambaduas
| |
| | ara, brezza, -olina, ramo, ramo a piu forche usato per sorreggere gli utensili del pastore, supporto di pietra levigata delle case di campagna sul quale si posavano i recipienti dell’acqua o altro durante la notte perche non si guastassero (G. Ruju)
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arruca'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arruca
| |
| | campidanesu
| |
| | eruca, ruchet ta
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arruga'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/arrúga%201 arrúga 1]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | via
| |
| | arruga
| |
| | ambaduas
| |
| | contrada, sentiero, strada, verruca, via, vico, -icolo, viottolo
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''arrui'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | arrui
| |
| | campidanesu
| |
| | brado, bue di un anno, cadere, carpinella, cascare, crollare, giovenco, gru, incorrere, indomito, precipitare, rude
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''àua'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/àua àua]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | ala, lato
| |
| | àua
| |
| | campidanesu
| |
| | ala
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''aus'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | aus
| |
| | campidanesu
| |
| | lato
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''avia'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | avvia
| |
| | campidanesu
| |
| | verso
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''bara'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | bara
| |
| | logudoresu
| |
| | acquitrino, bacchetta, brocco, femminella, fronda, frusta, gambo, magliuolo, margotta, pertica, propaggine, ramo, rimessi ticcio, stecca, talea, verga
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''barruga'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | barruga
| |
| | campidanesu
| |
| | porro
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''bersu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | bersu
| |
| | logudoresu
| |
| | verso
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''bia'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | bia
| |
| | ambaduas
| |
| | aire, cammino, rot ta, sentiero, strada, stria, tragitto, verso, via, volta
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''bratu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | brattu
| |
| | logudoresu
| |
| | braccio, ramo, scorcio
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''bruga'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | bruga
| |
| | logudoresu
| |
| | bruco, ruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''brugu'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/brúgu brúgu]
| |
| | rowspan="1" | nm
| |
| | rowspan="1" | sobbórgo
| |
| | brugu
| |
| | campidanesu
| |
| | abitato, borgata, borgo, suburbio
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''burgu'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/búrgu%201 búrgu 1]
| |
| | rowspan="1" | nm
| |
| | rowspan="1" | sobbórgo
| |
| | burgu
| |
| | ambaduas
| |
| | abitato, borgata, borgo, casale, sobborgo, stagno, suburbio, tonfano
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''cada'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | cada
| |
| | ambaduas
| |
| | ciascuno, circa, ogni, verso
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''calu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | calu
| |
| | logudoresu
| |
| | calo, canale d’acqua, decremento, decrescimento, sfrido, strada, via
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''camba'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | camba
| |
| | ambaduas
| |
| | caule, culmo, femminella, fronda, fusto, gamba, gambo, nastro, peduncolo, pertica, ramo, rimessi ticcio, stelo, striscia, strofa, talea, verso
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''carba'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | carba
| |
| | logudoresu
| |
| | frantume, gambo, magliuolo, pertica, ramo, talea
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''erruca'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | erruca
| |
| | logudoresu
| |
| | bruco, verruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''erruga'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | erruga
| |
| | ambaduas
| |
| | bruco, ruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''faa'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | faa
| |
| | ambaduas
| |
| | fava
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''faba'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | faba
| |
| | ambaduas
| |
| | fava
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''fada'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | fada
| |
| | ambaduas
| |
| | destino, fata, fato, fava, futuro, mantide, sorte
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''farruga'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | farruga
| |
| | campidanesu
| |
| | ruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''fava'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | fava
| |
| | ambaduas
| |
| | fava, ponfo
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''gru'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | gru
| |
| | logudoresu
| |
| | gru
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''grua'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | grua
| |
| | ambaduas
| |
| | gru
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''grue'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | grue
| |
| | logudoresu
| |
| | gru
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''grui'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | grui
| |
| | campidanesu
| |
| | gru
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''gurgu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | gurgu
| |
| | logudoresu
| |
| | gola tra i monti, gorgo, tonfano, viottola, viottolo senza uscita
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''largu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | largu
| |
| | ambaduas
| |
| | ampio, largo, lato
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''orrua'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | orrua
| |
| | logudoresu
| |
| | bruco, ruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''orruca'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | orruca
| |
| | ambaduas
| |
| | bruco, bruco della farfalla dell’arnia, ruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''orruga'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/orrúga%202 orrúga 2]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | via
| |
| | orruga
| |
| | campidanesu
| |
| | bruco, cavolaia, ruca, verruca
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''prica'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | prica
| |
| | logudoresu
| |
| | grinza, piega, ruga
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''priga'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | priga
| |
| | logudoresu
| |
| | grinza, piega, ruga
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''rua'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rúa%201 rúa 1]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | via
| |
| | rua
| |
| | ambaduas
| |
| | fenicottero, gru, ruga, strada, via
| |
| |-
| |
| | rowspan="2" | '''ruca'''
| |
| | rowspan="2" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rúca%204 rúca 4]
| |
| | rowspan="2" | nf
| |
| | rowspan="2" | via
| |
| | ruca
| |
| | ambaduas
| |
| | bacherozzo, -ozzolo, bruco, eruca, processionaria, ruca, ruchet ta, ruga
| |
| |-
| |
| | rucca
| |
| | logudoresu
| |
| | conocchia
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''ruga'''
| |
| | rowspan="1" | [https://ditzionariu.nor-web.eu/faeddu/rúga%201 rúga 1]
| |
| | rowspan="1" | nf
| |
| | rowspan="1" | via
| |
| | ruga
| |
| | ambaduas
| |
| | bruco, porro, processionaria, ruca, strada, via, viottolo
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''rugu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rugu
| |
| | logudoresu
| |
| | parte, pezzo
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''rui'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rui
| |
| | campidanesu
| |
| | gru
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''sia'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | sia
| |
| | ambaduas
| |
| | bisogno, corame, divisa, pezzo di legno che si applica sul muso delle pecore o dei capretti per svezzarli, necessita, randello, scia, scriminatura, sequenza, tortore, via, zia
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''uca'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | ucca
| |
| | logudoresu
| |
| | conocchia
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''urgu'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | urgu
| |
| | logudoresu
| |
| | sentiero, viottola
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''vara'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | vara
| |
| | ambaduas
| |
| | bastone, specie di fattorino o cursore o usciere del tribunale ecclesiastico; cat. sp. vara, postiere, uomo che ordina e regola le processione; cat. sprocessione vara, ramo, usciere del tribunale ecclesiastico; cat. sp. vara, verga
| |
| |-
| |
| | rowspan="1" | '''via'''
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | rowspan="1" |
| |
| | via
| |
| | ambaduas
| |
| | lista, stria, striscia, venatura, via, vite
| |
| |}
| |
|
| |
|
| |
| == Arresùmini generali / Resùmene generale ==
| |
|
| |
| * '''Campidanesu''': abai, arruca, arrui, àua, aus, avia, barruga, brugu, farruga, grui, orruga, rui
| |
|
| |
| * '''Logudoresu''': abbia, bara, bersu, bratu, bruga, calu, carba, erruca, gru, grue, gurgu, orrua, prica, priga, rugu, uca, urgu
| |
|
| |
| * '''Ambaduas is bariedadis / Ambaduas sas bariedades''': aba, ala, ara, arruga, bia, burgu, cada, camba, erruga, faa, faba, fada, fava, grua, largu, orruca, rua, ruga, sia, vara, via
| |
|
| |
| * '''No siguru''': ruca
| |
|
| |
|
| |
|
| |
| [[Category:Lemas no averiguaus cun prus de 10 formas]] [[Category:Lemas cun prus de 10 formas]]
| |